ΕΣΠΑ 2021/27: Θα διατεθούν 4 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της καινοτομίας

821

Πόροι που πλησιάζουν τα 4 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της καινοτομίας προβλέπεται να διατεθούν στο νέο Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητας στο πλαίσιο του νέου ΕΣΠΑ 2021/27. Αυτό ανέφερε ο κ. Δημήτρης Σκάλκος, Γενικός Γραμματέας Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ, στην τοποθέτησή του στην εκδήλωση με θέμα «Χρηματοδότηση της καινοτομίας ως μοχλός για περιφερειακή ανάπτυξη» που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Η εκδήλωση, που διοργανώθηκε από τη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ είναι η 5η και τελευταία, από μία σειρά εκδηλώσεων που διοργανώθηκαν στο πλαίσιο της παρουσίας της στην 85η ΔΕΘ.

Η εκδήλωση εστίασε στον εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό, στο πλαίσιο του νέου ΕΣΠΑ 2021/27.  Σκοπό έχει την αύξηση της παραγωγικότητας μέσω νέων επενδύσεων και την ενσωμάτωση καινοτόμων μεθόδων παραγωγής και νέων τεχνολογιών. Απώτερος στόχος η μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των Περιφερειών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Επίσης η σύγκλιση του εισοδήματος των νοικοκυριών στην Ελλάδα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

ΕΣΠΑ 2021/27

Δημήτρης Σκάλκος, Γενικός Γραμματέας Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ

«Η ελληνική οικονομία θα πρέπει να ανταποκριθεί στη διπλή πρόκληση του «πράσινου» και ψηφιακού μετασχηματισμού της. Η καινοτομία τέμνει οριζόντια αυτούς τους δύο τομείς και αποτελεί αναγκαία συνθήκη αύξησης της παραγωγικότητας αλλά και δημιουργίας νέων αγορών. Στο νέο Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης για την προγραμματική περίοδο 2021/27, η ενδυνάμωση του οικοσυστήματος έρευνας και καινοτομίας αποτελεί μία από τις βασικές μας προτεραιότητες καθώς η χώρα μας παρουσιάζει σημαντικά περιθώρια βελτίωσης. Στο νέο Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητας του νέου ΕΣΠΑ 2021/27, για την ενίσχυση της καινοτομίας προβλέπεται να διατεθούν πόροι που πλησιάζουν τα 4 δισ. ευρώ. Οι πόροι αυτοί θα δεσμευτούν σε δράσεις για τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Την ενίσχυση του εξωστρεφούς προσανατολισμού τους. Τις συνέργειες μεταξύ τους (clustering). Την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού».

Απαιτείται σχεδιασμός

Για να «ξεκλειδώσουν» οι πόροι αυτοί απαιτείται ο σχεδιασμός και η εφαρμογή μίας εθνικής στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης, που θα εστιάζει στην ανάδειξη και αξιοποίηση των ιδιαίτερων ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων μίας περιοχής, μέσα από μια διαδικασία επιχειρηματικής ανακάλυψης, τόνισε ο κ. Σκάλκος. «Προκειμένου να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις της νέας προγραμματικής περιόδου και ενσωματώνοντας τα διδάγματα της εφαρμογής της στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης στα προηγούμενα χρόνια, προχωρούμε: στην εκπόνηση μίας νέας Εθνικής Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης που ολοκληρώνεται στους αμέσως επόμενους μήνες, με περιφερειακές απολήξεις, στη βελτίωση του συστήματος διακυβέρνησης της στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης, με τη θεσμοθέτηση και λειτουργία του Συμβουλίου Εθνικής Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης καθώς μίας Τεχνικής Γραμματείας για την υποβοήθηση του έργου του Συμβουλίου καθώς και, την αναβάθμιση των υφιστάμενων πλατφορμών καινοτομίας (με την ευθύνη της ΓΓΕΚ) και τον σχεδιασμό ενός νέου μηχανισμού στήριξης της επιχειρηματικής καινοτομίας (Innovation Agency) για τη συνένωση της έρευνας με την επιχειρηματικότητα».

Κρατικές ενισχύσεις

«Σε ότι αφορά τις κρατικές ενισχύσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, προχωρούμε σε προσαρμογές που θα μας επιτρέψουν να υποστηρίξουμε αποτελεσματικά την υλοποίηση της στρατηγικής μας, διευκολύνοντας παράλληλα τους δικαιούχους των δράσεων. Προς την κατεύθυνση αυτή, αναφέρω επιγραμματικά την ανάπτυξη ενός νέου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ), την πρόβλεψη για σχεδιασμό «οριζόντιων» προσκλήσεων σε τακτά χρονικά διαστήματα και με ενιαίο επενδυτικό σχέδιο, καθώς και την απλούστευση και επιτάχυνση των ακολουθούμενων διαδικασιών. Επίσης, οι προσκλήσεις θα επιδιωχθεί να γίνονται συστηματικά σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα. Εναλλακτικά να παραμένουν ανοικτές ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να προετοιμαστούν και να προγραμματίσουν την υποβολή προτάσεων».

Αθανάσιος Κυριαζής, Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας

«Η διασύνδεση της έρευνας με την παραγωγή εξακολουθεί να αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα στην Ελλάδα, παρά τις μακροχρόνιες προσπάθειες επίλυσής του. Οι δείκτες για την έρευνα και ανάπτυξη στη χώρα μας βρίσκονται ακόμη χαμηλά σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, εντούτοις συνεχώς βελτιώνονται. Ιδιαίτερα ελπιδοφόρα σε αυτήν την πορεία είναι η συνεισφορά των επιχειρήσεων φθάνοντας το 0,59% του ΑΕΠ από 0,24% το 2011. Μάλιστα οι δαπάνες αυτές των επιχειρήσεων χρηματοδοτούνται κατά 83% περίπου από ίδια κεφάλαια. Ήδη, κατά την περίοδο 2014/20, υλοποιείται η δράση “Ερευνώ – Δημιουργώ – Καινοτομώ” που στηρίζει την βιομηχανική έρευνα, την αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων από τις επιχειρήσεις. Επίσης ενθαρρύνεται η συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων και ερευνητικών φορέων, όπου υποβλήθηκαν 5.338 προτάσεις. Σήμερα υλοποιούνται 1.115 ερευνητικά έργα, με 591 εκ. ευρώ περίπου δημόσια δαπάνη και μόχλευση 112 εκ. ευρώ ιδιωτικών πόρων».

Στήριξη της νεοφυούς καινοτόμου επιχειρηματικότητας μέσω του ΕΣΠΑ 2021/27

Στην τοποθέτησή του, ο κ Κυριαζής υπογράμμισε: «Για την Ελλάδα, ο σχεδιασμός του ΕΣΠΑ 2021/27 έχει ήδη εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς και τα Επιχειρησιακά Προγράμματα της νέας περιόδου. Ένας από τους βασικούς Στόχους Πολιτικής του νέου ΕΣΠΑ 2021/27 είναι η ανάπτυξη μιας ευφυέστερης Ευρώπης μέσα από τον έξυπνο και καινοτόμο οικονομικό μετασχηματισμό. Για το σκοπό αυτό, η ΓΓΕΚ σε συνεργασία με τις συναρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων εργάζεται για την διαμόρφωση μιας νέας Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης, η οποία εκτός από την έρευνα και την καινοτομία, θα επεκτείνεται και σε θέματα καινοτόμου επιχειρηματικότητας, ψηφιακού μετασχηματισμού και ανάπτυξης των απαραίτητων δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού.

Στόχος μας η προσέλκυση σημαντικών εταιρειών

«Τα καινοτομικά clusters, τα Κέντρα Ικανότητας και τα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας αναμένουμε να δώσουν ισχυρή ώθηση στην κατεύθυνση αυτή. Επίσης προβλέπονται σημαντικές νέες επενδύσεις με την ανάπτυξη δύο “Πολιτειών Καινοτομίας”, μια στη Θεσσαλονίκη, το ThessIntech και μια στην Αθήνα, όπου ήδη προχωρούν οι διαδικασίες αξιοποίησης του παλαιού βιομηχανικού συγκροτήματος της ΧΡΩΠΕΙ. Στόχος μας η προσέλκυση σημαντικών εταιρειών, οι οποίες σε συνεργασία με ερευνητικά ινστιτούτα και start-up επιχειρήσεις. Αυτές θα ενισχύσουν την ανοιχτή καινοτομία στη χώρα. Ταυτόχρονα, σημαντικά βήματα έχουν γίνει για την υποστήριξη των νεοφυών, καινοτόμων επιχειρήσεων μέσα από το Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων «Elevate Greece” το οποίο τηρείται στη ΓΓΕΚ».

Άγγελος Τσακανίκας, Αν. Καθηγητής Οικονομικής Αξιολόγησης Συστημάτων Τεχνολογίας, Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας ΕΜΠ – Επιστημονικός Σύμβουλος ΙΟΒΕ

«Στη νέα προγραμματική περίοδο του ΕΣΠΑ 2021/27, η νέα στρατηγική της έξυπνης εξειδίκευσης σχεδιάζεται σε εθνικό μεν επίπεδο, αλλά με περιφερειακές απολήξεις. Η εμπειρία από την προηγούμενη περίοδο έδειξε ότι η περιφερειακή προσέγγιση στο σχεδιασμό της στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης είχε αρκετές καλές επιδόσεις και οδήγησε πράγματι ορισμένες περιφέρειες στη δημιουργία μηχανισμών και εργαλείων που υποστήριξαν τη στρατηγική σε τοπικό επίπεδο. Όμως ταυτόχρονα η πολυδιάσπαση στρατηγικών και εργαλείων λειτουργεί εις βάρος της συνεκτικότητας της συνολικής προσπάθειας. Ειδικά όταν υπάρχουν κοινές σε όλες περιφέρειες τομεακές προτεραιότητες, κρίνεται πιο αποδοτική μια εθνική στρατηγική με περιφερειακές εξειδικεύσεις, όπου αντλούνται γνώσεις και ικανότητες σε εθνικό επίπεδο, συστηματικά και χωρίς διαφορετικές διαχειριστικές ταχύτητες, ανάλογα με την επάρκεια των μηχανισμών κάθε περιφέρειας. Η ανάδειξη της στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης σε εθνικό επίπεδο εξυπηρετεί ακριβώς αυτό τον σκοπό. Την επίτευξη κρίσιμης μάζας παραγωγικών συντελεστών σε επίπεδο χώρας και τελικά την ανάδειξη του τοπικού ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος σε εθνικό στόχο».

 Τομείς ΕΣΠΑ 2021/27

Αναφερόμενος στους τομείς στους οποίους θα δοθεί προτεραιότητα στο πλαίσιο του νέου ΕΣΠΑ 2021/27, ο κ. Τσακανίκας τόνισε: «Οι στρατηγικοί τομείς προτεραιότητας που επιλέχθηκαν για την επόμενη περίοδο διακρίθηκαν σε επιμέρους κριτήρια αξιολόγησης που αφορούσαν στην οικονομία, την εξαγωγική δυναμική, την έρευνα και ανάπτυξη, την καινοτομία, τον ψηφιακό μετασχηματισμό (Βιομηχανία 4.0), την κυκλική οικονομία, αλλά και τη διεθνοποίηση. Είναι τομείς που είναι ορατοί από το εγχώριο παραγωγικό οικοσύστημα και αφορούν σε αναγνωρίσιμους φορείς και οντότητες στο ελληνικό περιβάλλον.

Από την άλλη πλευρά, η διαδικασία της επιχειρηματικής ανακάλυψης, η οποία θα διεξαχθεί και σε τοπικό επίπεδο θα οδηγήσει – με την ευρεία συμμετοχή των παραγωγικών φορέων στον εντοπισμό συγκεκριμένων δραστηριοτήτων εντός αυτών, οι οποίες μπορούν να συμβάλουν περισσότερο στους στόχους της ΕΣΕΕ 2021/27, όπως την κλιμάκωση της δραστηριότητας σε έρευνα & καινοτομία, τη ψηφιακή μετάβαση, την εξάπλωση της κυκλικής οικονομίας και την ανάπτυξη συγκεκριμένων δεξιοτήτων».

Χρήστος Γούλας, Διευθυντής του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ

«Το εργατικό δυναμικό είναι ο κύριος φορέας που μπορεί να επιφέρει την ανάπτυξη στην παραγωγική διαδικασία. Ωστόσο, εργαζόμενοι/ες στη χώρα μας επωφελούνται ελάχιστα από τις αντίστοιχες δυνατότητες και ευκαιρίες που παρέχονται στους Ευρωπαίους συναδέλφους τους. Η Ελλάδα διαχρονικά έχει ιδιαίτερα χαμηλούς δείκτες στις δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης. Είναι αναγκαίο να επενδύσουμε στο δικαιότερο μοίρασμα τους. Επίσης να αναγνωρίσουμε την πολύτιμη διαρκή συνεισφορά των εργαζόμενων στην οικονομική παραγωγή και την ανάπτυξη.

‘Ενα εθνικό σύστημα

Για να το καταφέρουμε απαιτείται η διαμόρφωση ενός εθνικού συστήματος αναβάθμισης δεξιοτήτων που να αξιοποιεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό τις ευκαιρίες που δημιουργεί η τεχνολογική εξέλιξη, υπογράμμισε ο κ. Γούλας. «Η αναγνώριση των εργαζομένων ως φορέων καινοτομίας, προϋποθέτει μια πιο ουσιαστική προσήλωση στην ευημερία και στην ποιότητα στην απασχόληση. Η καινοτομία δεν είναι συμβατή ούτε με την επαγγελματική εξουθένωση ούτε με την εργασιακή εκμετάλλευση. Η αύξηση των μισθών και η δικαιότερη κατανομή του χρόνου εργασίας αποτελούν θεμελιώδεις προϋποθέσεις κάθε ουσιαστικής συζήτησης για την ανάδειξη νέων παραγωγικών προτύπων περισσότερο συμβατών με την καινοτομία και την κοινωνική αλλαγή».

Ο γνωστικός πλούτος είναι ο πραγματικός πλούτος των επιχειρήσεων

Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Γούλας τόνισε: «Η ανάπτυξη εξειδικευμένων επαγγελματικών περιγραμμάτων σε επαγγέλματα ή και ειδικότητες μπορούν να αποτελέσουν βάση για την συμβολή του εργατικού δυναμικού στην καινοτομία και την περιφερειακή ανάπτυξη. Όλες οι παραγωγικές και οργανωτικές καινοτομίες, στηρίζονται στην αξιοποίηση της ανθρώπινης / εργατικής τεχνογνωσίας. Αυτός ο γνωστικός πλούτος είναι ο πραγματικός πλούτος των επιχειρήσεων. Το σημαντικότερο κεφάλαιο των επιχειρήσεων παραμένει το ανθρώπινο. Ο ρόλος των εργαζομένων δεν μπορεί παρά να κερδίσει ακόμη περισσότερο σε μέγεθος και σημασία ως προς την διάχυση και την εμπέδωση καινοτομικών αλλαγών.»

Αριστείδης Ζέρβας, CFO του Ομίλου KLEEMAN

«Η ψηφιοποίηση θα βελτιώσει σημαντικά την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων που θα αποφασίσουν να μετασχηματιστούν. Αυτό όμως δεν μπορεί να γίνει χωρίς την εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού. Έτσι θα αποκτήσει τις δεξιότητες που απαιτούνται για αυτόν τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Η επόμενη ημέρα θα είναι πολύ διαφορετική στις επιχειρήσεις και την κοινωνία και αυτό επιταχύνθηκε από την πανδημία. Το νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται λόγω της μεγάλης ταχύτητας με την οποία αναπτύσσονται οι τεχνολογίες θα είναι πολύ πιο ανταγωνιστικό. Παράλληλα θα μεταβάλλεται πολύ πιο γρήγορα από ότι είχαμε συνηθίσει.

Καινοτομία

Η καινοτομία δεν θα είναι πλέον ένα κομμάτι που θα ενισχύει απλά την επιτυχία των επιχειρήσεων. Θα γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής τους λειτουργίας. Χωρίς αυτό οι επιχειρήσεις δεν θα μπορέσουν να επιβιώσουν. Επίσης η καινοτομία θα είναι σε πολλά επίπεδα όπως στο προϊόν, στις παραγωγικές διαδικασίες, στην εκπαίδευση και διαχείριση του προσωπικού, στον τρόπο σκέψης ακόμα και πρέπει να ακολουθεί την τάση της αγοράς και της κοινωνίας. Στην KLEEMANN έχουμε ενσωματώσει την καινοτομία στον τρόπο λειτουργίας μας και στην εταιρική μας κουλτούρα, έχοντας ήδη 26 κατοχυρωμένα διπλώματα ευρεσιτεχνίας (πατέντες)».

Στο πλαίσιο τήρησης των μέτρων προστασίας από την Covid-19, την εκδήλωση παρακολούθησε με φυσική παρουσία περιορισμένος αριθμός συμμετεχόντων. Παράλληλα μεταδόθηκε ζωντανά μέσω των επίσημων διαδικτυακών καναλιών του ΕΣΠΑ.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε το βίντεο της εκδήλωσης στο YouTube και στο Facebook.

In this article